سيد على اكبر برقعى قمى

381

راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي )

ودّانى : با تشديد دال منسوب است به ودّان بر وزن منّان نام شهرى در آفريقا كه عقبة بن عامر در سال 46 در دوران سلطنت معاويه آن را فتح كرد و از آن شهر است ابو الحسن علىّ بن اسحاق ودّانى صاحب ديوان صقليه ( سيسيل ) در شمار اديبان و شاعران و از نظم اوست : من يشترى منّى النهار بليلة * لا فرق بين نجومها و صحابى دارت على فلك السماء و نحن قد * درنا على فلك من الآداب دان الصباح و لا اتى و كانه * شيب اطل على سواد شباب ودقه : بر وزن ورقه نام ودقة بن اياس انصارى صحابى است كه در تمام مشاهد با پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله بود و در يمامه شهيد شد . وذارى : با ذال نقطه‌دار منسوب است به وذار بر وزن قرار از قراى سمرقند و از آن قريه است ابو اسحاق ابراهيم بن احمد بن عبد اللّه سمرقندى وذارى در شمار خطيبان و محدّثان و ابو مزاحم سباع بن نضر بن مسعدهء سمرقندى وذارى در عداد محدّثان و متوفّاى 209 . ورّاق : بر وزن شدّاد به معنى درهم‌دار و كاغذساز و يا كاغذفروش است زيرا ورق هم به معنى درهم است و هم به معنى كاغذ و ورّاق بيشتر بر كسانى گفته مىشود كه شغل ايشان انتساخ كتب باشد و يا زير نظر ايشان كتاب نسخه‌گيرى شود تا تحريف و تصحيفى در آن روى ندهد و جمعى از علما حرفهء وراقت داشتند و از اين رهگذر معيشت كردند . از جمله : ابو الحسن علىّ بن عيسى ورّاق كه در رمّانى گذشت . و از جمله : ابو الفرج محمّد بن اسحاق نديم ورّاق و در نديم گذشت . و از جمله : ابو اسحاق ابراهيم بن صالح ورّاق شاگرد ابو نصر اسماعيل بن حمّاد جوهرى و از نظم اوست در كرم ابريشم : و بنات جيب ما انتفعت بعيشها * و وأدتها فنفعتني بقبور ثمّ انبعثن عواطلا فاذا لها * قرن الكباش إلى جناح طيور و ابو عبد اللّه محمّد بن عبد اللّه بن محمّد بن موسى كرمانى ورّاق در شمار اديبان و فاضلان و نحويان و صاحب كتاب الموجز در نحو و كتاب الجامع در لغت خطّش خوب بود و از راه وراقت معيشت كرد و مذهب كوفيّين و مذهب بصريّين را درهم آميخت و با ابن دريد راه مناقضه همىسپرد . ابن دريد سخن او را نقض كرد و او كلام ابن دريد را و در سال 329 درگذشت . و عبيد اللّه بن ابى سعيد ورّاق در شمار مورّخان و راويان شعر و اخبار عرب و صاحب كتاب العربيّة و كتاب المدنية و اخبارها و كتاب الشعراء و كتاب الالقاب و غير اين‌ها . و ابن عيسى محمّد بن هارون ورّاق از اجلّهء متكلّمان اماميّه و صاحب كتاب سقيفه و كتاب امامت و كتاب اخلاق الشيعة و كتاب المقالات . عبد اللّه بن محمّد بن ساره حرفهء وراقت را به حرفهء دوزندگى تشبيه كرده است چه دوزنده ديگران را مىپوشاند و خود عريان است در اين شعر : امّا الوارقة فهى انكد حرفة * اوراقها و ثمارها الحرمان شبهت صاحبها به صاحب ابرة * تكسو العراة و جسمه العريان و انتقاد او از كسب وراقت نابجاست زيرا انسان